
Table of Contents
Türkiye’de artan tüketimle kahve ithalatı rekora koşuyor. Bu yılın ilk üç ayında yüzde 33,4 artışla 30.3 bin ton kahve ithal edildi. Son yıllarda tüketiminin artması, kahve zincirleri ve üçüncü nesil kahve dükkanlarının yaygınlaşmasıyla birlikte kişi başı tüketim 1.5 kilograma dayandı. Tüketimdeki artışın orta vadede de devam etmesi bekleniyor.
Türkiye’de son yıllarda kahveye olan talebin artması, kahve ithalatı rekora koşuyor. Kahve tüketiminin artması, kahve zincirleri ve üçüncü nesil kahve dükkanlarının sayısı her geçen yıl artıyor. Sadece kahve değil, kahveyle birlikte tüketilen pastane ürünleri, tatlılar, yan içecekler ve geniş menüler kahve pazarını genişletiyor.
Tüketici alışkanlıklarında dönüşüm yaşandığını belirten sektör temsilciler, kahvenin artık sadece içecek olmadığını, bir yaşam tarzına dönüştüğünü aktarıyor. Bu yılın ilk çeyreğinde önceki yılın aynı dönemine göre kahve ithalatı miktar olarak %33,4’lük artışla 30 bin 300 tona yükseldi. Aynı dönemde kahve ithalatına 181.5 milyon dolar ödendi ve %87,7 artış gösterdi.
Anadolu’da nitelikli kahve talebi artıyor
Kahve ithalatında yılın ilk üç ayında yaşanan yüzde 33,4’lük artışın tüketici alışkanlıklarındaki dönüşümün etkisi olduğunu ileten Arabica Coffee House CEO’su Sertaç Yalçın, Türkiye’de kahvenin artık yalnızca bir içecek değil; bir kültür, bir sosyalleşme aracı olarak konumlandığına vurgu yaptı.
Özellikle genç neslin kahveye olan ilgisi ve üçüncü nesil kahvecilik anlayışının yaygınlaşmasıyla birlikte tüketimin ciddi ivme kazandığını belirten Yalçın, “Kahve talebi sadece büyükşehirlerle sınırlı değil. Anadolu’nun pek çok şehrinde de nitelikli kahveye ulaşmak isteyen ciddi bir kitle var. Bu talep doğal olarak ithalat rakamlarına da yansıyor.
Kahveye olan talebin önümüzdeki dönemde de artarak devam edeceğini öngörüyoruz. Firma olarak biz de bu dinamikleri yakından izliyor, yatırımlarımızı bu talepler doğrultusunda planlıyoruz. Bu yılı için yatırım hedefimizi ortalama 200 milyon TL olarak belirledik ve şube sayımızı 230’a çıkarmayı hedefliyoruz” dedi.
Fiyatlar bir süre yüksek devam edecek
Kahve ithalatındaki artışa değinen Kahve.com CEO’su Levend Aktaş, fiyatların bir süre daha yüksek devam edeceğinin öngörüsüyle alıcıların döviz kurundaki durağanlıktan da faydalanıp, hammadde stoklarını artırmış olabileceğini belirterek, “2025’in ilk çeyreğinde ithalat vergilerindeki artışın tüketimdeki artışının üstünde olduğunu düşünüyorum. Fiyatlarda artışın 2025 sonbaharına kadar devam edebileceğini bekliyorum” dedi.
Sektör büyümesini sürdürüyor
Türkiye’de özellikle son 5 yılda üçüncü nesil kahveciliğin yükselişte olduğunu belirten Horeca yatırımcısı ve Fredonia Coffee kurucusu İdris Akgül, zincir kahve markaların sayısı, yerel butik kahveciler ve evde kaliteli kahve tüketiminin artmasıyla gelişmesiyle birlikte genç nüfusun yoğun olduğu büyükşehirlerde kahvenin artık çayla rekabet eden bir içecek haline geldiğini ifade etti.
Brezilya ve Vietnam’da iklimden dolayı üretimin zorlaştığını bildiren Akgül, “Bu da fiyatlara yansıyor. Yine dolar/TL kuru yüksek seyretmesinden dolayı ithal kahvenin birim maliyeti çok arttı ve değer bazında artışı hızlandırdı. Türkiye’de kişi başı kahve tüketimi yaklaşık 1.5 kilogramla hala Avrupa ortalamasının çok altında. Ancak artış trendi çok güçlü. Özellikle kapsül kahve makineleri, filtre kahve ve coffee-to-go kültürü büyümeye devam ediyor” diye konuştu.
Kahve tüketimini artıran 5 faktör
1-Pandemi etkisi: Pandemiden önce kahve tüketimi vardı, ancak daha sınırlıydı. Pandemi ile birlikte insanlar hem evde hem de dışarıda daha fazla kahve tüketmeye başladı.
2-Kahve dükkanlarının yaygınlaşması: Büyük şehirlerde özellikle endüstriyel kahve kültürü hızla yayıldı. Zincir kahveciler ve butik kahve dükkanlarının sayısı katlandı.
3-Evden çalışma düzeni: Evde çalışan bireyler kahve dükkanlarını çalışma alanı olarak kullanmaya başladı. Bu da hem tüketimi hem de mağaza sayısını artırdı.
4-Evde kahve ekipmanlarına olan ilgi: Tüketiciler evde de çeşitlilik aramaya başladı, bu da kahve makinesi satışlarını artırdı.
5-Yan ürünlerin çeşitlenmesi: Sadece kahve değil, kahveyle birlikte tüketilen pastane ürünleri, tatlılar, yan içecekler ve dondurma gibi alternatifler de arttı.
Pandemi sonrası tüketim arttı
Kahve ithalatındaki dikkat çekici artışın temel nedeninin arz-talep dengesinin hızla değişmesinden kaynaklandığını ifade eden ENC Expo Yönetim Kurulu Başkanı Niyazi Coşkunsoy, “Özellikle pandemi sonrasında kahveye talep ciddi şekilde arttı. Bu artış bireysel tüketimi değil, aynı zamanda kahve dükkanlarının sayısındaki hızlı artışı beraberinde getirdi. Son dönemde Brezilya ve Güney Amerika’da yaşanan iklim koşulları, kahve üretimini olumsuz etkiliyor. Türkiye olarak bu artışın etkilerini sınırlamak amacıyla Afrika menşeli kahvelerde uygulanan gümrük vergisini sıfırladı” dedi.